آمریکاییها در زمینه دخالت در امور کشورهای دیگر، البته با شعار و عناوین شیک و مردمپسند، سابقه پروپیمانی دارند. یعنی تاریخ ۲۰۰ و چندسالهشان نشان میدهد از وقتی در میان کشورهای جهان اسم و رسم پیدا کردند، دخالت در امور اجتماعی، دستکاری در رخدادهای سیاسی و اعمال نفوذ اقتصادی در کشورهای دیگر را هم آغاز کردند. تشکیلات عریض و طویل و بودجهخوری هم که مجری چنین دخالتهایی بود، آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده (USAID) نام داشت؛ همان تشکیلاتی که سال ۲۰۲۵، ترامپ، با شعار«اول آمریکا» آن را تعطیل کرد! این یعنی رئیس جمهور آمریکا واقعاً قصد داشت به دخالت در کشورهای دیگر پایان دهد؟
کمکهایی که روی سر مردم جهان خراب میشوند!
«آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده» که تا سال ۲۰۲۵ بیش از۵/۱درصد بودجه فدرال را میبلعید از همان آغاز کار به جز اسم و رسم دهان پرکن، اهداف به ظاهر انساندوستانه جهانی هم داشت. «ویکیپدیا» در وصف این تشکیلات مینویسد: «هدف این اداره توسعه کمک طولانی و حمایت از افراد مختلف در کشورهای فاجعهزده برای داشتن یک زندگی آزاد و کشوری دارای دموکراسی است... کمکهای خارجی آمریکا همواره بر دو هدف استوارند؛ اول، پیشبرد منافع سیاست خارجی آمریکا در گسترش دموکراسی و بازار آزاد در کشورهای در حال توسعه. دوم، ادامه همکاری با آنها تا زمینه تحقق دموکراسی (بر اساس منافع سیاست خارجی آمریکا) فراهم شود». همانطور که میبینید مسائلی مانند کمک به کشورهای دیگر، تحقق دموکراسی و... مبتنی بر این هستند که اول منافع سیاست خارجی کاخ سفید را تأمین کنند. یعنی مردم هر کجای جهان فقط باید به نسخه آمریکایی آزادی، رفاه اقتصادی و دموکراسی فکر کنند، در غیر این صورت چه بسا بودجه و کمکهایی که آمریکا برای آنها در نظر گرفته است، به صورت بمب و موشک، کودتا، انقلاب نارنجی، مخملی و... روی سرشان خراب شوند!
آمریکاییها از سال۱۹۱۵ به روشهای مختلف و به اسم توسعه دموکراسی، کمک به مردم جهان و... شروع به دخالت در امور کشورهای مختلف کردند. از سال ۱۹۶۱ هم سازمانها و مؤسسات ریز و درشت مختلفی که طراح و مجری چنین دخالتهایی بودند را در هم ادغام کردند تا «آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده» راه بیندازند. این آژانس در دوران جنگ سرد مسئله مهم رقابت با اتحاد جماهیر شوروی را پیش میبرد و تا قبل از اعلام تعطیلیاش در بیشتر از ۱۰۰ کشور دنیا فعالیت داشته و سالانه ۲۳ میلیارد دلار بودجه داشت. زمینههای فعالیت این آژانس هم بسیار متنوع اعلام شده و مسائل مهم محیط زیستی، فقرزدایی جهانی، کمک در بلایا، مبارزه با بیماریهای واگیر، توسعه دموکراسی و... را در بر میگیرد و صدالبته همه این موارد با قید «حمایت از منافع ژئوپلیتیکی ایالات متحده» همراه است. به جز انتقادهای داخلی از اینکه چرا پول آمریکاییها باید در کشورهای دیگر خرج شود، این آژانس با اتهام دخالت نابجا و پررنگ سیاسی در بسیاری از کشورها، رقم زدن رخدادهای توطئهآمیز در برخی کشورهای دیگر، جهتدهی مغرضانه به تحولات اجتماعی و سیاسی در تعداد زیادی از کشورهای جهان، رشوه و رشوهخواری درون سازمانی و... نیز روبهرو است.
تعطیل کنید
ترامپ هم در سال ۲۰۲۵ وقتی «ایلان ماسک» را برای اعلام تعطیلی این آژانس، جلو انداخت، درواقع مخالف دخالت سیاسی اقتصادی آمریکا در کشورهای دیگر نبود، بلکه فقط برخی از همین انتقادها را بهانه کرد تا کار خودش را پیش ببرد. اینکه چرا باید هزینه دغدغههای فقر، بلایای طبیعی، دموکراسی، مسائل فرهنگی و... در کشورهای دیگر را مالیاتدهندگان آمریکایی بپردازند؟ چرا با فساد و رشوهخواری در این آژانس برخورد نمیشود؟
بعد هم خودش در شبکههای اجتماعی پست گذاشت که: «فساد در سطحی است که قبلاً به ندرت دیده شده است... آژانس را تعطیل کنید»!
چند ماهی طول کشید تا مشخص شود دستور مجازی ترامپ برای تعطیلی این تشکیلات، ظاهری بوده و اصل ماجرا یعنی «دخالت سیاسی و اقتصادی آمریکا» در کشورهای دیگر تعطیلبردار نیست. همان زمان و در حالی که ترامپ و دولتش هنوز شعار «اول آمریکا» را سر میدادند و قول داده بودند دلارهای آمریکایی در کشورهای دیگر هزینه نشود، خبرگزاریهای معتبر فاش کردند که: «دولت ترامپ ۱۲ میلیون دلار به تشکیلات و گروههایی که توسط محافظهکاران بریتانیایی تأسیس شدهاند، اعطا خواهد کرد».
آن زمان شاید این افشاگری لابهلای خبرهای داغ جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران گم شد، اما چند روز پیش «گاردین» که پیشتر هم جزئیات کمکهای مالی آمریکا به چند مؤسسه انگلیسی را فاش کرده بود، نوشت: «دولت ترامپ و چاپلوسان او در رسانههای راستگرا استدلال میکردند که USAID به جای بهبود زندگی در داخل، پولهای حاصل از زحمت مالیاتدهندگان را صرف پروژههای مسخره در خارج از کشور میکند... فکس نیوز به دروغ و بدون هیچ مدرکی ادعا میکرد میلیونها دلار آمریکا صرف کمکهای بشردوستانه در غزه شده است... .
حالا که کمکهای بشردوستانه به نام اولویت دادن به آمریکا کاهش یافته است، آیا پول مالیاتدهندگان در کشور میماند؟ نه کاملاً. هنوز بخش زیادی از آن به خارج از کشور میرود. اما به جای اینکه برای کمک به فقیرترین مردم جهان استفاده شود، این پول به اندیشکدههایی در سراسر اروپا میرود که توسط مولتیمیلیونرهایی تأسیس شدهاند که میخواهند ترامپیسم را جهانی کنند».واقعیت این است که بسیاری از منتقدان و متفکران معتقدند اهدای کمک ۱۲ میلیون دلاری آمریکا به مؤسساتی که «اندیشکده» اعلام شدهاند، تلاش برای تأثیرگذاری بر سیاست خارجی انگلیس است. براساس افشاگری «گاردین» از این مبلغ، ۷ میلیون دلار به گروه تازه تأسیسی به نام ۸۷۸ اختصاص پیدا میکند که توسط وزیر محافظهکار سابق انگلیسی و مجری فعلی تلویزیون، یعنی «جیکوب ریس ماگ» بهتازگی تأسیس شده است. وبسایت متعلق به این گروه، آن را یک «اندیشکده پیشرو بریتانیایی و آمریکایی که به تقویت مشارکت تمدنی بین بریتانیا و ایالات متحده اختصاص دارد» معرفی میکند.
خدمت به منافع ترامپ
شکل و شمایل این اقدام درست مثل اقدامات سابق «آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده» است و در پوشش فعالیت «اندیشکده» اما با هدف تأثیرگذاری بر مسائل سیاسی و اقتصادی یک کشور دیگر انجام میشود. تفاوتش با اقدامهای سابق آژانس در این است که به جای در نظر گرفتن منافع ملی آمریکا یا منافع سیاسی کاخ سفید، خدمت به منافع ترامپ را در نظر میگیرد!
ماجرا وقتی جالبتر میشود که یک مقام سابق آمریکایی مدتی پیش به گاردین گفته بود: «در جریان اختصاص ۱۲ میلیون دلار به اندیشکده انگلیسی، فقط فرایندهای عادی تأمین مالی در حال تغییر هستند تا پول بتواند به اهداف همسو با ترامپ اختصاص یابد».
یکی از مقامات وزارت امور خارجه آمریکا هم که بهتازگی از سمت خود کنارهگیری کرده است، میگوید: به نظر میرسد این تلاشی برای «ایجاد روایتهای بریتانیایی برای حمایت از تبلیغات ماگا» باشد.
البته و شاید ۱۲ میلیون دلار از پول مالیاتدهندگان آمریکایی که صرف پروژههایی در انگلیس میشود، در نگاه اول مبلغ زیادی به نظر نرسد. این مبلغ چند میلیون دلار کمتر از هزینهای است که وزیر جنگ آمریکا در سپتامبر گذشته برای مراسم پخت یک استیک بزرگ در پنتاگون صرف کرد! در مقایسه با جنگ علیه ایران هم که تا امروز حداقل ۵/۳۷ میلیارد دلار هزینه داشته، پول خرد حساب میشود اما ثابت میکند که با وجود اعلام تعطیلی آژانس کذایی، آمریکا از دخالت «به هر شکل ممکن» در دیگر کشورهای جهان دست برنداشته است. میخواهد جنگ پرهزینه با ایران باشد یا کمک ۱۲ میلیون دلاری به یک اندیشکده انگلیسی که قرار است به اسم و با شعار «نجات تمدن غرب»، اندیشههای افراطی و دیوانهوار ترامپ و طرفدارانش را ترویج و جهانی کند!
نظر شما